Erectiestoornissen - De seksuele activiteit na een infarct

Prof. Chr. Brohet
Belgische Cardiologische Liga

Onthoud:

  • Na een infarct zullen voorzichtige patiënten 4 tot 5 weken wachten alvorens opnieuw seksuele betrekkingen te hebben, maar sommigen hervatten hun seksuele activiteiten van zodra zij uit het ziekenhuis zijn ontslagen
  • Van zodra men in staat is om twee trapdelen te beklimmen zonder pijn in de borst te krijgen, buiten adem te raken of te moeten stoppen, kan men opnieuw seksuele betrekkingen hebben zonder verhoogd risico
  • De emotionele druk is groter met een nieuwe partner en wanneer de omstandigheden niet alledaags zijn. Seksuele betrekkingen met de vaste partner, in een vertrouwde en comfortabele omgeving, zijn te verkiezen
  • Bepaalde geneesmiddelen kunnen seksuele stoornissen veroorzaken: verminderd libido, impotentie of frigiditeit. Meestal is deze verstoring van de seksuele functie na een infarct of hartoperatie het gevolg van een depressieve toestand of angstgevoelens ontstaan naar aanleiding van het cardiaal incident. Dergelijke stoornissen zijn doorgaans van voorbijgaande aard. Een open gesprek tussen beide partners en het advies van de behandelende arts kunnen de problemen meestal verhelpen.
In de periode dat de patiënt herstellende is van een myocardinfarct of openhartchirurgie duikt de vraag met betrekking tot het hervatten van de seksuele activiteiten op. Dat is te zeggen, vaak duikt deze vraag niet op, want groot is het aantal patiënten dat informatie zou willen over dit onderwerp, maar er niet openlijk over durft praten met het behandelend medisch of paramedisch personeel. En talrijk zijn de artsen die zelden gerichte vragen te horen krijgen van de patiënt of diens partner, en die niet gewend zijn om de omstandigheden voor het hervatten van de seksuele activiteiten in detail te bespreken.

Toch moet men onderstrepen dat de seksuele activiteit van groot belang is voor de zelfontplooiing en voor een geslaagde reïntegratie in het sociaal leven, het gezinsleven en het beroepsleven van de patiënt die met een cardiaal incident werd geconfronteerd.

De hervatting van een bevredigend seksleven moet één van de doelstellingen van de hartrevalidatie zijn, evenzeer als de opbouw van het fysiek vermogen tot inspanning en de hervatting van het beroepsleven en de vrijetijdsbesteding. Bovendien dragen seksuele betrekkingen bij tot een klimaat van affectie en tederheid tussen de partners, wat nieuwe hartcomplicaties helpt vermijden: onderzoek heeft herhaaldelijk aangetoond dat er een verband bestaat tussen gebrek aan emotie, affectieve vervreemding en gebrek aan steun van het gezin enerzijds en een hoger aantal recidieven anderzijds.

Helaas roept het hervatten van de seksuele activiteiten bij velen gevoelens van angst en beklemming op; bij sommigen leidt dit zelfs tot volledige seksuele onthouding van blijvende aard.

Uit studies over deze problematiek blijkt dat de frequentie van de seksuele betrekkingen na een myocardinfarct daalt met 43 tot 76%. Er kan ook sprake zijn van angst bij de partner, of van problemen die reeds bestonden vóór het infarct. Dat
neemt niet weg dat velen, die in elk opzicht opnieuw een goede levenskwaliteit willen opbouwen, nood hebben aan praktisch advies.

1. Wanneer mogen de seksuele activiteiten worden hervat?

Na een infarct raden sommige artsen aan om 4 tot 5 weken te wachten. Na een hartoperatie mogen de seksuele betrekkingen eerder worden hervat. In feite bestaat er geen vaste regel en sommige artsen zien geen enkele reden waarom de patiënt, als hij dat wil, zijn seksuele activiteiten niet zou mogen hervatten van zodra hij terug thuis is. Het is zeer belangrijk dat de partners hierover beslissen in onderling overleg, want soms is het de partner die aarzelt en de meeste angst heeft. Het staat in ieder geval vast dat het verlangen om de seksuele activiteiten snel te hervatten, een goed teken is!

2. Houden seksuele betrekkingen risico in voor hartpatiënten?

Men kan stellen dat de hoeveelheid energie die nodig is voor geslachtsverkeer te vergelijken is met de inspanning die moet worden geleverd om in een snel tempo twee verdiepingen te beklimmen, of om in tien seconden een twintigtal traptreden te beklimmen. Het praktisch advies zal luiden dat seksuele betrekkingen toegelaten zijn van zodra de patiënt uit het ziekenhuis wordt ontslagen op voorwaarde dat de patiënt in staat is om twee verdiepingen te beklimmen zonder symptomen en zonder te moeten stoppen.

Daarnaast werd vastgesteld dat er meestal sprake is van een buitenechtelijke relatie in de zeldzame gevallen dat er zich hartproblemen voordoen tijdens seksuele betrekkingen. Het typisch slachtoffer is een man van middelbare leeftijd, in gezelschap van een jongere partner, na een overvloedige maaltijd met de nodige hoeveelheid wijn, in een vreemde omgeving en op een ongebruikelijk tijdstip. In een vroege studie die vaak wordt aangehaald, onderzocht een Japanse anatoompatholoog de oorzaak van 5.560 plotse sterfgevallen en ontdekte daarbij dat slechts 34 van deze sterfgevallen (0,6%) zich voordeden tijdens seksuele betrekkingen. Van deze 34 sterfgevallen deden er 27 (80%) zich voor in het kader van een buitenechtelijke relatie.

Bovendien is de kans klein dat er een infarct optreedt tijdens seksuele betrekkingen: men heeft berekend dat seksuele activiteit een myocardinfarct uitlokt in minder dan 1 % van de gevallen, en het risico wordt nog kleiner bij personen die regelmatig lichaamsbeweging hebben. Het risico op een infarct tijdens seksuele betrekkingen wordt geschat op 1/1 000 000 bij iemand die in goede gezondheid is.

Men kan dus stellen dat het hervatten van de « normale » seksuele betrekkingen, met de vertrouwde partner en in vertrouwde omstandigheden, geen groter risico inhoudt dan een middelmatige lichamelijke inspanning.

3. Is voorzichtigheid geboden?

Na een myocardinfarct of een hartoperatie hebben de meeste patiënten geen symptomen meer zoals angina pectoris, ademnood of hartkloppingen. De frequentie van symptomen tijdens seksuele betrekkingen bij patiënten die een infarct hebben gehad, varieert van 16 tot 51% naargelang de studie. Het aanhouden van symptomen als angina pectoris, ademnood bij inspanning, hartritmestoornissen of arteriële hypertensie moet in ieder geval door de arts worden onderzocht zodat een
aangepaste behandeling kan worden ingesteld, en geeft reden tot voorzichtigheid op seksueel gebied.

De volgende symptomen zijn verontrustend:

  • Ademtekort of een versnelde hartslag meer dan '/4 uur na afloop van de seksuele betrekkingen;
  • Een beklemd gevoel of pijn in de borststreek tijdens of onmiddellijk na de betrekkingen;
  • Een aanhoudende ernstige vermoeidheid, die niet door een andere oorzaak te
    verklaren is, in de loop van de dag volgend op de betrekkingen;
  • Hartritmestoornissen tijdens of onmiddellijk na de betrekkingen;
  • Slaapstoornissen die zich systematisch voordoen na de betrekkingen.

4. Wat zijn de oorzaken van een verminderd libido of van verminderde seksuele prestaties?

Na een infarct of een hartoperatie klagen patiënten soms over een verminderd libido (minder zin in seks). Vooral personen die voordien een zeer actief seksleven hadden, hebben het hier moeilijk mee. Soms is er ook sprake van seksuele stoornissen:

  • Geen erectie of geen volledige erectie
  • Voortijdige ejaculatie bij de man
  • Frigiditeit en vaginisme bij de vrouw

Meestal gaat het om een probleem van psychologische aard dat te maken heeft met de angst - bij de patiënt, diens partner of beiden - voor een nieuw cardiaal incident. Dergelijke problemen kunnen doorgaans worden opgelost mits een beetje geduld en met de steun van de arts en de psycholoog. Een snel herstel van de fysieke en mentale conditie is de beste manier om de oplossing van deze problemen te bespoedigen, bijvoorbeeld door het volgen van een gestructureerd hartrevalidatieprogramma.

5. Kan de oorzaak bij de geneesmiddelen liggen?

Het is inderdaad zo dat de meeste cardiovasculaire geneesmiddelen nevenwerkingen kunnen hebben die de seksuele functie verstoren. Dat geldt vooral voor geneesmiddelen tegen angina pectoris en arteriële hypertensie. Bètablokkers, maar ook calciumantagonisten en diuretica kunnen dergelijke nevenwerkingen hebben, maar het effect is vaak afhankelijk van de dosis, en doorgaans treden seksuele stoornissen enkel op bij hoge doses. Vaak zijn er andere oorzaken, bijvoorbeeld een latente depressie (die trouwens een gevolg kan zijn van de seksuele problemen van het koppel), alcoholmisbruik (« verhoogt de opwinding maar doet afbreuk aan de prestaties », zoals Shakespeare schreef), blijven roken (wat ook schadelijke gevolgen heeft voor het hele vaatstelsel l...).

6. Tot besluit

Mits enige voorzichtigheid en indien men voldoende tijd neemt om stap voor stap terug te keren naar een gezonde lichamelijke en intellectuele activiteit, is de grote meerderheid van de patiënten in staat om opnieuw tot een uitermate bevredigend seksleven te komen. Soms stelt men zelfs vast dat mensen na een gezondheidsprobleem andere prioriteiten gaan stellen en veel meer kunnen genieten van de geneugten van het leven, waaronder een rijk seks- en gevoelsleven.

Ga naar volgend artikel: diabetes en erectiestoornissen

Bron: Gezondheid en preventie vzw


E-mail deze pagina | Afdrukken | In favorieten opslaan In favorieten opslaan | Share/Bookmark

Je mening is belangrijk! Was deze pagina nuttig?



Een vraag of een probleem op SeniorenNet?
Kijk dan in het Helpcentrum (klik hier). Als je het daar niet kan vinden, helpen we je via e-mail op support@seniorennet.nl.

Zoek binnen SeniorenNet:

Untitled Document

Poll

Ken je iemand persoonlijk die doof of slechthorend is?