Waar vandaan: Gezond leven > Gezondheid > Dementie

Dementie

Als je niet meer weet dat je vergeet

Zo'n 5 tot 10% van de bevolking boven de 65 jaar lijdt aan één of andere vorm van dementie.

Inhoud:
Wat is dementie?
Wat is de oorzaak van dementie?
Is elke vorm van vergeetachtigheid een teken van dementie?
Hoe verloopt dementie?
Hoe ga ik om met een dementerende oudere?
Informatie vragen
Expertisecentra Dementie Vlaanderen
Nuttige links

Hier ziet u een cartoon waarbij heel de figuur is onderverdeeld in puzzelstukjes en er is een puzzelstukje weggehaald bij het hoofd van deze persoon met dementie. Wat is dementie?
Dementie is een uiting van een stoornis in de werking van de hersenen.
Mensen die dement worden, verliezen gelijdelijk hun intellectuele mogelijkheden. Ze krijgen bv. geheugenmoeilijkheden. Dementie treft ook andere functies. Demente ouderen kunnen problemen hebben met denken, spreken en begrijpen van taal.
Ook het uitvoeren, plannen en bijsturen van allerlei handelingen en het herkennen van voorwerpen verlopen problematisch. Ze gedragen zich vreemd en hun karakter verandert.
Hun geestelijk en lichamelijk functioneren gaat globaal achteruit: werken of het huishouden doen worden onmogelijk en de relatie met anderen raakt ernstig verstoord.

Wat is de oorzaak van dementie?
Tal van factoren kunnen leiden tot verschijnselen van dementie.

  • Meestal is dementie het gevolg van het afsterven van het hersenweefsel, zoals bij de ziekte van Alzheimer of bij een multi-infarctdementie. Doorgaans zijn deze ziekten niet te genezen.
  • Soms functioneren de hersenen niet meer zoals het hoort als gevolg van een andere ziekte of aandoening die de hersenwerking negatief beïnvloedt, zoals bij een verwaarloosde suikerziekte.
  • Ook het misbruik van geneesmiddelen of een tekort aan vitamines kan leiden tot een stoornis in de werking van de hersenen.
  • Zelfs psychosociale factoren kunnen leiden tot dementieverschijnselen. Iemand die depressief is, kan zo in de war raken dat het lijkt of die persoon dement is.

Soms kunnen de verschijnselen van dementie behandeld worden. Daarom worden deze aandoeningen ook wel pseudodementies genoemd. Bij het vermoeden van dementie of bij de eerste verschijnselen is een grondig medisch onderzoek naar de oorzaken dan ook zeer belangrijk.

Is elke vorm van vergeetachtigheid een teken van dementie?
Veel ouderen hebben af en toe last van vergeetachtigheid. Met het ouder worden verloopt alles wat trager, ook het leren van nieuwe dingen of het opdiepen van informatie uit het geheugen. In het begin is het moelijk om dementie te onderscheiden van deze gewone ouderdomsvergeetachtigheid of verstrooidheid die iedereen wel kent.

Signalen die kunnen wijzen op beginnende dementie:

  • Vergeten van een ingrijpende of sterk emotionele gebeurtenis zoals een verblijf in het ziekenhuis, het overlijden van een bekende, een recente reis
  • Meer moeite hebben met het vinden van woorden, schrijffouten maken
  • Ontreddering in een nieuwe omgeving en de weg moeilijk of niet meer vinden in een bekende omgeving
  • Toenemende achterdocht, vaak ruzie maken
  • Geleidelijke verandering van gedrag en voorkomen
  • Moeite met complexe taken, zoals bv. het organiseren en voorbereiden van een etentje
  • fouten worden verdoezeld

Deze signalen kunnen ook de voorboden zijn van een andere ziekte of stoornis. Bij twijfels of vragen neem je het best contact op met je huisarts.

Hoe verloopt dementie?
Dementie is een proces. Langzaamaan of sprongsgewijs verminderen de mogelijkheden en verergeren de verschijnselen.
De achteruitgang is over de jaren heen gespreid en verloopt in fasen.
Het begin van dit proces gaat vaak onopgemerkt voorbij. De eerste signalen worden meestal slechts herkend door terug te blikken.

Lichte dementie
De dementerende vergeet meer en meer. Hij kan dit niet langer verbergen voor anderen en beseft niet dat hij vergeet. Hij verliest het vertrouwen in zichzelf.
Daarom wordt deze fase ook wel de fase van het "bedreigde ik" genoemd: hij is onhandig, ervaart de missers in de taal en het verlies aan controle over zichzelf maar kan hieraan niets veranderen. Afhankelijk van iemands karakter reageert de dementerende met angst, somberheid, verdriet, prikkelbaarheid of woede. Hij verliest de interesse voor anderen.
Omdat de dingen van vroeger nog beter beschikbaar zijn, gaat hij stilaan meer in het verleden leven. In deze fase is begeleiding en toezicht nodig.

Matige dementie
Geleidelijk nemen de geheugenproblemen toe.
De dementerende onthoudt geen nieuwe dingen meer. Ook wat langer geleden gebeurd is, kan hij zich nog moeilijk herinneren.
Hij verliest het besef van tijd, loopt verloren en herkent zichzelf of anderen niet meer. De wereld wordt chaotisch: heden en verleden vloeien ineen.
De dementerende raakt meer en meer in de war en verdwaalt in zijn eigen levensgeschiedenis, het eigen lichaam, de eigen beleving, de vertrouwde omgeving.
Hij gaat zich verward gedragen: dwalen, voorwerpen verzamelen, handelingen herhalen, tics. Bij het eten, kleden en wassen is hulp nodig.

Ernstige dementie
In de fase van de ernstige dementie kan de dementerende niet veel meer. bij alles is er hulp of verpleging nodig. De demente wordt incontinent en bedlegerig. Hij trekt zich helemaal terug in zichzelf. Het lijkt alsof hij terugkeert naar de eerste levensjaren. Het bestaan is gericht op het bevredigen van de basisbehoeften: slapen, eten en drinken. Het leven dooft langzaam uit.

Niet elke demente doorloopt dit proces op dezelfde wijze. Ook bij eenzelfde persoon kunnen de verschijnselen sterk en onvoorpselbaar wisselen.

Hoe ga ik om met een dementerende oudere?
Veiligheid scheppen
Het geheugen van de dementerende slaat nog maar weinig informatie op. Oude informatie gaat verloren. Daardoor leeft hij in een vreemde, onbekende en onvoorspelbare wereld en gaat hij op zoek naar veiligheid.

  • Door het scheppen van een warme, vertrouwde omgeving met spullen waarbij de oudere zich prettig voelt, kom je tegemoet aan de behoefte aan geborgenheid.
  • Tracht een vaste dagindeling aan te houden.
  • Probeer de woonomgeving en de omgangssfeer zoveel mogelijk bij het oude te laten.
  • Geheugenverlies bij dementerenden is niet tegen te gaan met geheugentrainingen of veel oefeningen.
  • Stimuleer een demente in de dingen die nog mogelijk zijn maar vraag ook niet té veel.
  • Zorg ervoor dat gevaarlijke dingen (leuning die stuk is, tegel die los hangt) zo snel mogelijk worden gemaakt, want de dementerende persoon kan zich meestal deze dingen niet herinneren en kan mogelijk verongelukken.

Respect tonen
De dementerende leeft in een eigen wereld die te maken heeft met het verleden.
Tracht je in te leven in deze wereld. Probeer je in een gesprek zoveel mogelijk aan te passen aan de dementerende.

  • Praat traag en hou er rekening mee dat alles wat meer tijd kost, ook het geven van een antwoord.
  • Behandel een demente met respect. Spreek hem toe met een duidelijke en lage stem. Ga op gelijke hoogte en dichtbij staan. Begin steeds met het noemen van zijn naam.
  • Gebruik eenvoudige zinnen, met één boodschap per zin.
  • Spreek in aanwezigheid van de dementerende niet over hem in de derde persoon, vermijd fluisteren.
  • Vermijd woorden of thema's die de demente angstig maken.

De taal van het gevoel gebruiken
Dementen krijgen het steeds moeilijker om woorden te begrijpen. Zij reageren op de gevoelsboodschap die je overbrengt.

  • - Let erop 'hoe' je iets zegt. Je houding, toon en gelaatsuitdrukking zijn erg belangrijk.
  • - Gebruik bij je woorden gebaren en aanrakingen.
  • - Lichamelijk contact en aanwezig zijn, worden belangrijker dan praten.
  • - De gevoelswereld is voor een demente erg belangrijk. Probeer de gevoelens te ontdekken die achter zijn woorden liggen en ga daar op in.

 

Geduld opbrengen
Vaak vertonen dementen een gedrag dat vreemd en onaangepast is, zoals roepen, tics, volgen, verzamelen, plots lachen of ongecontroleerd huilen.

  • Denk eraan dat dit gedrag het gevolg is van de ziekte waarop de demente geen vat heeft.
  • Erover praten helpt niet, tracht de demente af te leiden.

Zorgen voor jezelf als verzorger
Omgaan met een demente is een veeleisende taak die veel geduld vraagt. De behoefte aan zorg neemt steeds toe.

  • Zorg goed voor jezelf.
  • Neem voldoende ontspanning.
  • Wacht niet te lang om hulp te vragen.
  • Informeer je over de mogelijkheden om professionele hulp in te schakelen.
  • Het kan helpen om met anderen over je gevoelens te praten.
  • Zorg ervoor dat je er zelf niet onderdoor gaat, de demente persoon heeft je hard nodig.

Informatie vragen
Wens je meer informatie over thuiszorgdiensten, financiële tegemoetkomingen, opvangmogelijkheden of gespreksgroepen in jouw buurt?
Neem dan contact op met je ziekenfonds.

Expertisecentra Dementie Vlaanderen

1.Wat doen de expertisecentra Dementie Vlaanderen?

De expertisecentra dementie Vlaanderen staan in voor een kwaliteitsvolle uitvoering van diverse acties.

Deze hebben tot doel de zorg voor dementerende personen en hun omgeving te ondersteunen. Ze doen dit in samenwerking met alle betrokkenen in het zorglandschap. Ze fungeren als regionaal aanspreekpunt met lage drempel.

Op 1 april 2000 sloten zij een overeenkomst met de Vlaamse Gemeenschap.

2. Hun opdracht

  • informatieverstrekking
  • ondersteuning en begeleiding
  • sensibilisering
  • vorming en deskundigheidsbevordering
  • studie, concept en methodiekontwikkeling
  • signaalfunctie

3. Tot wie richten zij zich?

  • Dementerende personen
  • Mantelzorgers
  • Familieleden
  • Kennissen of buren
  • Vrijwilligers
  • Zelfhulpgroepen
  • Professionelen
  • Voorzieningen voor thuiszorg
  • Scholen
  • Sociaal-culturele organisaties
  • Residentiële zorgvoorzieningen
  • Ziekenhuizen
  • Diverse overheden
  • Politiediensten
  • ...

Bron: Christelijke Mutualiteit


E-mail deze pagina | Afdrukken | In favorieten opslaan In favorieten opslaan | Share/Bookmark

Je mening is belangrijk! Was deze pagina nuttig?



Een vraag of een probleem op SeniorenNet?
Kijk dan in het Helpcentrum (klik hier). Als je het daar niet kan vinden, helpen we je via e-mail op support@seniorennet.nl.

Zoek binnen SeniorenNet:

Untitled Document

Poll

Ken je iemand persoonlijk die doof of slechthorend is?