Waar vandaan: Gezond leven > Gezondheid > Bijwerkingen

Bijwerkingen

Bij veel klachten kan een geneesmiddel verlichting brengen. Maar soms ontstaat er dan een nieuwe klacht, als bijwerking van het geneesmiddel.
Meestal zijn er weinig bijwerkingen en zijn ze onschuldig, maar ze kunnen ook ernstig zijn. Dan is het voor de arts een kwestie van afwegen: wat zijn de risico's van de aandoening, hoe vervelend zijn de bijwerkingen en wat zijn de alternatieven.
Sommige bijwerkingen kunt u zelf verminderen of voorkomen: lees altijd zorgvuldig het etiket en de bijsluiter. Die bieden de informatie die u nodig hebt.

Risicogroepen

  • Kinderen en ouderen kunnen van veel geneesmiddelen beter een lagere dosis krijgen dan volwassenen. Bij een hogere dosis is de kans op bijwerkingen groter.
  • Bij vrouwen die zwanger zijn of zwanger willen worden kan een geneesmiddel schade aanrichten bij de ongeboren vrucht.
  • Een zuigeling kan via de moedermelk het medicijn binnenkrijgen dat de moeder slikt en daar last of schade van ondervinden.
    De bijsluiter geeft altijd informatie voor deze risicogroepen.

Ouderen

Met de jaren kan de werking van de lever of de nieren slechter worden. Daardoor blijft een geneesmiddel langer in het lichaam en kunnen de bijwerkingen toenemen.
Ouderen gebruiken vaak meer dan één geneesmiddel. Hierdoor neemt de kans op bijwerkingen toe.

Overheidscontrole

Een geneesmiddelenfabrikant is wettelijk verplicht om alle bijwerkingen bij de overheid te melden. Namens de overheid beoordeelt het of het middel voldoet aan de eisen die zijn gesteld aan de werkzaamheid en de veiligheid. Pas daarna wordt het geneesmiddel toegelaten op de markt.

Het College blijft nieuwe geneesmiddelen in de gaten houden. Als er in de praktijk te veel of te ernstige bijwerkingen blijken te zijn, kan een middel zelfs weer uit de handel genomen worden.
Artsen en apothekers kunnen bijwerkingen aanmelden, zodat er steeds meer zicht komt op de aard van de bijwerkingen en hoe vaak ze voorkomen.

Vrije verkoop

De overheid bepaalt ook welke geneesmiddelen vrij verkocht mogen worden, en welke alleen op recept verkrijgbaar zijn. Alleen als gebleken is dat de kans op bijwerkingen klein is, kunnen geneesmiddelen in de vrije verkoop komen.

De bijsluiter

De fabrikant van een medicijn moet volgens de wet de belangrijkste bijwerkingen in de bijsluiter vermelden.
Aan de hand van die informatie kunnen artsen en apothekers de voor- en nadelen van een geneesmiddel tegen elkaar afwegen.

De bijwerkingen die in de bijsluiter staan, zijn gemeld door veel verschillende gebruikers. Het komt nooit voor dat één persoon last heeft van alle bijwerkingen.

In veel bijsluiters staat bij elke bijwerking vermeld of die vaak voorkomt of zeldzaam is. Staat dat er niet in, dan kunt u het in uw apotheek navragen. Maar of u er last van zult hebben of niet, is natuurlijk niet te zeggen.

Herzieningen

Sommige bijwerkingen worden al ontdekt tijdens de ontwikkeling van een geneesmiddel, andere komen pas aan het licht als het middel al op de markt is. Aan de hand van meldingen van artsen en apothekers wordt de bijsluiter bijgesteld. Het is dus belangrijk dat u een klacht waarvan u denkt dat het een bijwerking is, terwijl die niet als bijwerking in de bijsluiter staat, meldt bij uw arts of apotheker.

Veel voorkomende bijwerkingen

Sommige bijwerkingen zijn zeer zeldzaam, andere komen betrekkelijk vaak voor. Hieronder volgen de meest voorkomende bijwerkingen.

Maag- en darmklachten

  • De meeste geneesmiddelen bevatten ingewikkelde chemische verbindingen. Soms weet ons spijsverteringsstelsel daar geen raad mee. Het gevolg is bijvoorbeeld misselijkheid, buikpijn of diarree. Het lichaam heeft tijd nodig om te wennen aan het middel; daarna gaan de klachten meestal over.
  • Maagklachten zijn vaak te voorkomen door een geneesmiddel tijdens of vlak na de maaltijd in te nemen. Vraag bij de apotheek wat het beste tijdstip is voor het innemen van uw medicijn, als het niet op het etiket staat. Als de klachten lang aanhouden of erger worden, kunt u beter uw arts of apotheker raadplegen.
Hoofdpijn en duizeligheid

Een geneesmiddel kan inwerken op het zenuwstelsel of de hersenen. Daardoor kunnen bijwerkingen ontstaan zoals hoofdpijn of duizeligheid. Als de klachten ernstig zijn of lang aanhouden, kunt u het beste overleggen met uw arts of apotheker.

Overgevoeligheid en allergie

Allergie voor geneesmiddelen is vooral bekend bij antibiotica, maar op vrijwel alle geneesmiddelen kan iemand overgevoelig reageren.

  • Bij allergie ontstaan vaak verschijnselen als uitslag, bultjes of jeuk. Ook kan er benauwdheid optreden, en soms zelfs reacties waarbij belangrijke lichaamsfuncties zoals de bloedsomloop gestoord raken. Raadpleeg uw arts bij een sterke allergische reactie.
  • Een allergische reactie kan optreden als u een middel voor het eerst gebruikt, maar ook pas na enige tijd.
  • Als u overgevoelig bent voor een geneesmiddel, meld dat dan bij uw arts en bij de apotheek. In de apotheek wordt deze informatie in de computer opgeslagen. Als u een geneesmiddel komt halen, wordt automatisch gecontroleerd of het geen problemen voor u zal opleveren.

Gewenning en verslaving

Je kunt aan geneesmiddelen gewend raken en zelfs verslaafd.
Gewenning betekent dat u een steeds hogere dosis van een geneesmiddel nodig hebt voor hetzelfde effect.
Verslaving betekent dat u (vooral geestelijk) afhankelijk bent geworden van een geneesmiddel. Zonder het middel voelt u zich niet lekker.

Middelen waarbij gewenning of verslaving kan optreden:

  • sterke pijnstillers
  • slaapmiddelen
  • kalmerende middelen

Hoe langer u dergelijke middelen gebruikt, hoe groter de kans op gewenning of verslaving. Daarom mag een arts ze alleen voor een bepaalde tijd voorschrijven.
Kunt u niet meer buiten een geneesmiddel, en wilt u er toch vanaf? Overleg dan met uw arts. Ineens stoppen geeft meestal vervelende klachten. Bij de meeste middelen is het ‘t beste langzaam te minderen.

Wisselwerking tussen geneesmiddelen

Als iemand een aantal geneesmiddelen tegelijk gebruikt, kunnen er ongewenste wisselwerkingen (interacties) optreden, bijvoorbeeld

  • een bijwerking die niet voorkomt bij elk middel afzonderlijk
  • een versterking van een bijwerking van een van de gebruikte medicijnen.

De meeste interacties zijn bekend. Uw apotheker kan controleren of de combinatie van geneesmiddelen die u gebruikt, risico oplevert.

  • Zorg daarom altijd dat uw eigen apotheek weet welke middelen u gebruikt. Dus ook middelen die tijdens de vakantie of in het weekend door een andere apotheek zijn afgeleverd, en zelfzorgmiddelen die u bij de drogist hebt gehaald.
  • Gebruik geen receptgeneesmiddelen van iemand anders. Ook dan weet uw apotheker immers niet wat u slikt en kunnen er ongewenste interacties optreden.
Bron: De apotheker

E-mail deze pagina | Afdrukken | In favorieten opslaan In favorieten opslaan | Share/Bookmark

Je mening is belangrijk! Was deze pagina nuttig?



Een vraag of een probleem op SeniorenNet?
Kijk dan in het Helpcentrum (klik hier). Als je het daar niet kan vinden, helpen we je via e-mail op support@seniorennet.nl.

Zoek binnen SeniorenNet:

Untitled Document

Poll

Ken je iemand persoonlijk die doof of slechthorend is?